St. Petrus. Byzantijnse Ikonenkunst. (Katharinen Klooster te Sinai)
.


Isedora
Encaustiek op hout.
C.130-161.
Afm. 33.6x17,2 cm.



Onbekende man
Encaustiek op hout
C.50.
Afm. 35.5x18 cm.

Geschiedenis van encaustic

Toen de vroegere kunstschilders uit het Romeinse Rijk, Egypte en Griekenland hun encaustiek kunstwerken schiepen, hadden zij geen idee dat deze geweldige schilderstechniek voor bijna 1000 jaar in de vergetelheid zou geraken. Nieuwe schilderstechnieken drongen de encaustiek terug.

Daarvoor verantwoordelijk was niet alleen de bewerkelijke manier van de encaustiek, men had hitte nodig om de wasverf te kunnen maken en te verwerken, maar ook de moderne eigentijdse materialen en technieken en het veranderde beeld van de mensen in die tijd over Kunst.

Pas na de ontdekkingen van schilderingen in de Egyptische grafkelders (Fajoem), door o.a. archeoloog Prof. Petrie, op sarcofagen, beschilderde mummies, op houten panelen, lieten ons zien waarmee in de oudheid geschilderd werd. Encaustiek en tempera.

Er bestaan oude geschriften van ca. 600 jaar v. Chr. waarin de encaustiek werd bezongen. De ontdekte schilderingen (ca.17/18de eeuw) verkeerden in zo’n goede staat dat men iets begon te begrijpen van de houdbaarheid van schilderingen in was. Fresco’s, tempera en olieverfschilderingen uit het verre verleden hadden n.l. niet deze conservering. Oude schilderingen uit de Middeleeuwen en Renaissance vergeelden, of werden donkerder en vertoonden barstjes. (craquelé)

Sommige schilders begonnen bijenwas toe te voegen aan olieverf. Of hiermee het probleem van vergelen en barstjes verleden tijd is, is mij nog niet bekend!
Tussen de 6de en 13de eeuw verdween de encaustiek vrijwel helemaal. Een enkeling bleef deze bewerkelijke manier van schilderen trouw. Onder de inspirerende leiding van de Franse archeoloog/kunstenaar en schrijver Graaf A.C.Philippe de Caylus (31.10.1692/05.09.1765)) probeerde men aan de Kunstacademie in Parijs de oude manier van schilderen met was te herontdekken.
De Duitse schilder Carl Anton Joseph Rottmann (11.01.1797/ 07.07.1850) werd door Koning Ludwig van Beieren er op uit gestuurd om Griekse landschappen te schilderen. Hij schilderde o.a. met was op leisteen. (Pinacotheek in München)
De groep die zich nog bezig hield met encaustiek werd steeds kleiner. De encaustiekkunst verdween.

Toch zijn er steeds kunstenaars geweest die op een of andere manier encaustiek gebruikten voor hun kunstwerken. Bekend is de Amerikaanse kunstenaar Jasper Johns. Hij maakte in 1955, uit de begintijd van de Popart, meerdere encaustiek werken in combinatie met collages. In een handboek over alle schilderstechnieken uit 1976 wordt encaustiek wel genoemd, maar met de toch nog zeer bewerkelijke methode. In 1990 heeft Mikel Bossom (Engeland) een nieuwe techniek ontwikkeld om encaustiek toe te passen met moderne elektrische gereedschappen en kant en klare wasverf. Ik maak deel uit van deze ontwikkeling.

In de loop der jaren hebben Mikel en ik nieuwe technieken ontwikkeld en verder geleid. In binnen- en buitenland wordt nu encaustic in al zijn facetten toegepast.

Uittreksel uit: van Hobby naar Kunst.
Auteur: Elisabeth van Uden.
Copyright 1998.


Stilleven, 2003 na Chr.!